| SQUASH
(DUVAR TENİSİ) TARİHÇESİ
Squash oyunu, geçen yüzyılın başlarında İngiltere Harrow üniversitesi'nde öğrencilerin
bir gün tenis sahasının boşalmasını beklerken biraz oyalanmak için karşılarındaki
duvara top atmalarıyla başladı. Ritmik çarpma
sesleri, öğrenicilerin aklını çelince bu oynama ve oyalanma kısa sürede kişilik
kazandı. 1886 yılında oyunu kuralları ve saha boyutlaı belirlendi.
1911'de Squash, Tenis Komitesi tarafından resmen tanındı, oyunun boyutları Bath
Kulübü'nün ölçülerine uygun kaldı, kurallarda çok az değişiklik yapıldı.
Oyun sahası bir tarafı açık, üstü kapalı bir küp veya kutu görünümünde. Tenis
sahasından daha küçük boyutlara sahip olan bu kutuda zemin parke, duvarlar tahta
veya özel bir alçı sıvasıyla örtülü. Giysi ve
raket tenise benzer özelliklerde , Squash topu tenis topundan daha küçük, kauçuktan
yapılan, çapı 4 cm ve ağırlığı 24 gramdır. Squash'ın yaygın olduğu ülkeler
arasında İngiltere, A.B.D. Yeni Zelanda ve Pakistan sayılabilir.
ISRF(INTERNATIONAL
SQUASH RACKETS FEDARATION) KURALLARI SÜRE
: Oyunculara oyun başlamadan önce 5 dakikalık
bir ısınma süresi tanınır. Oyun genellikle 5 set üzerinden oynanır. Setler arasında
1'er dakika, yalnız son set başlamadan önce 2 dakika ara verilir. SETLER:
Uluslararası karşılaşmalarda, tekler oyunun her seti 9 sayı için oynanır.
Her iki oyuncunun da sayıları 8-8 olursa karşılayan oyuncu "tek sayı"
(bu durumda "9" da biter) ya da "çift sayı" ( bu durumda set
"10" da biter) diyebilir. SAYI
ALINMASI: Yalnız servis atan oyuncu sayı kazanabilir. Sayı, karşılayan
oyuncu iyi bir vuruş yapamazsa alınır. ön duvara doğru yapılan bir vuruşta
top, karşı oyuncu ya da raketi tarafından saptırılırsa, vuruşu yapan servis atmış
ise, karşılayan ise servis atma hakkını kazanır. SERVİS
ATIŞI: İlk servis atma hakkı; kura yolu ile saptanır. Servis
atışını kazanan oyuncu servis atma yerlerinden herhangi birini seçebilir; atışından
sayı kazanırsa sonraki servisine diğer servis yerinden atması gerekir. Bu
değişim oyuncu servisi yitirinceye kadar sürer. Servis hakkını yeniden elde ettiğinde
yine servis yerini seçebilir. Servis atan oyuncu en az bir ayağını servis kutusu
içinde bulundurmalıdır. SERVİS
HATALARI: Her oyuncunun tek servis hakkı vardır. Sadece servis
atan oyuncunun topu ıskalaması halinde ikinci bir atış yapabilir. İki defa ıskalayan
oyuncu servisi kaybeder. Hatalı olarak yapılan servise karşı vuruş yaparsa servis
atşı geçerli sayılır. Karşılayan top yere değmeden karşı vuruş yapabilir. SERVİSİN
YİTİRİLMESİ: Servis atan oyuncu;
Topu pervaza ya da altına, oyun alanının belirtilen çizgilerinin dışına, ön duvara
çarptırmadan oyun alanının herhangi bir bölümüne atarsa,
Topa bir kereden çok sayıda vurursa, Diğer oyuncu
vurmadan topa herhangi bir biçimde dokunursa; servisi kaybeder. Oyun
süresince; Oyunculardan birinin vurduşu top ön
duvara giderken vuran oyuncu istemeden karşı oyuncuya çarparsa,
Topa vurmaya hazırlanan oyuncunun pozisyonu karşı oyuncunun , topun kendisine
çarpmasından kaçırmasını olanaksız kılıyorsa ya da vuruş yapacak olan oyuncu karşı
oyuncuya vurmaktan sakınarak, vuruşunu yapmazsa,
Karşılayan
oyuncu servisi hazır değilse; Top yerde bulunan
herhangi bir nesneye çarpar ya da hasara uğrarsa, oyunun tekrarlanması istenir.
Servis yeniden atılır.
ENGELLEME:
Bir oyuncu (oyuncu çok dar bir alanda oynanmasından dolayı) karşı oyuncuya hareket
serbestini ve topu tam olarak görebilme olanağı vermek için elinden gelen çabayı
göstermelidir. Hakem bir oyuncunun karşı oyuncuyu engellemekten sakınmak için
yeterli çabayı göstermediği kanısına varırsa karşı oyuncuya 1 sayı ya da servis
atma hakkı vererek, engelleme yapan oyuncu cezalandırılır.
Topa
vuran oyuncu, karşı oyuncu tarafından gereksiz olarak engellendiğinde, topa vurabilmiş
bile olsa kendisine sayı ya da servis atışı verilerek engelleme yapan oyuncu cezalandırılır. Topu
görmeyi engellemek, engelleme sayılmaz. BAŞ
HAKEM: Hakem oyunun genel yönetmenidir. Turnuva boyunca istekleri
ve kuralları karara bağlamakla yetkilidir.
SQUASH SAKATLANMALARINA
KARŞI KORUYUCU ÖNLEMLER
Squash yaralanmalarındaki koruyucu önlemler deneylerle, özellikle de bilimsel
araştırmalarla saptanmıştır. çeşitli yazarların öne sürdükleri gibi önlemler,
oyuncuların fiziksel uygunluklarını ilgilendiren ve malzemelerini ilgilendirenler
diye iki ana gruba ayrılır. Eğer Squash oynayacak kişiler orta yaştaysalar ani
ölüm riskini en aza indirmek için kardiovasküler problemler açısından gözden geçirilmelidirler.
Bu inceleme fizik muayenenin yanı sıra, kişinin tıbbi hikayesindeki ilgili kısımlarda
önemlidir; eforlu EKG de tavsiye edilir. Prörringer'e göre hipertansiyon, kalp
kapağı defekti, kalp yetmezliği veya daha önce geçirilmiş kalp krizi olan kişiler
Squash oynamamalıdırlar. Ortopedik ve çarpmaya bağlı yaralanmalardan korunmak
için şu önlemler tavsiye edilir: Oyuncular, özellikle tehlikeli durumlar için,
oyun kurallarını çok iyi bilmelidirler.
Oyuncular doğru bir teknik sahibi olmalıdır, iyi bir atma tekniği hem aşırı
kullanmaya bağlı yaralanmaları hem de oyuncu ve rakibin karşılaştığı çarpmaya
bağlı yaralanmaları önleyebilmektedir. Bu arada doğru hareket teknikleri ayak
bileği, diz ve omuzları da korumaktadır. (Omuz yaralanmalarını;n çoğu, kort duvarına
çarpmayla oluşmaktadır.)
Oyuncular yorgunluğa bağlı yaralanmalardan korunacak şekilde kendi vücutlarını
çalıştırmalıdırlar. Ayağa ve oyun zeminine iyi
adapte olan, uygun ayakkabılar giyilmelidir. Ayakkabılar ayağa yeterli destek,
tabanı uygun yastıklama yapmalıdır. Taban gerekli dönüşleri engellemeyecek yapıda
olmalıdır.
Isınma ve soğuma hareketleri diğer bütün sporlardaki gibi Squash'ta da önemlidir.
Isınma yalnız genel egzersizi değil, aynı zamanda bacak, sırt, omuz ve kol kaslarına
yönelik germe egzersizlerini de kapsamalıdır. Her maç ve sezon arasında da bu
egzersizler tekrarlanmaıdır. Gözde penetrasyon
tehlikesini önlemek için gözlük ve sert lensler kullanılmamalıdır. Gözlük çerçeveleri
ve lensler polyamide veya polycarbonate gibi kırılmaya dayanıklı materyalden yapılmalıdır.
Squash
kortu ölçüleri için lütfen burayı tıklayınız. |