SQUASH SPOR'UNUN TARİHÇESİ

• Squash oyunu, geçen yüzyılın başlarında İngiltere Harrow üniversitesi'nde öğrencilerin bir gün tenis sahasının boşalmasını beklerken biraz oyalanmak için karşılarındaki duvara top atmalarıyla başladı.

• Ritmik çarpma sesleri, öğrenicilerin aklını çelince bu oynama ve oyalanma kısa sürede kişilik kazandı. 1886 yılında oyunu kuralları ve saha boyutlaı belirlendi.

• 1911'de Squash, Tenis Komitesi tarafından resmen tanındı, oyunun boyutları Bath Kulübü'nün ölçülerine uygun kaldı, kurallarda çok az değişiklik yapıldı.

• Oyun sahası bir tarafı açık, üstü kapalı bir küp veya kutu görünümünde. Tenis sahasından daha küçük boyutlara sahip olan bu kutuda zemin parke, duvarlar tahta veya özel bir alçı sıvasıyla örtülü.

• Giysi ve raket tenise benzer özelliklerde , Squash topu tenis topundan daha küçük, kauçuktan yapılan, çapı 4 cm ve ağırlığı 24 gramdır.

Squash'ın en yaygın olduğu ülkeler arasında İngiltere, A.B.D. Yeni Zelanda, Mısır, Malezya ve Pakistan sayılabilir.

ISRF(INTERNATIONAL SQUASH RACKETS FEDARATION) KURALLARI

SÜRE :
Oyunculara maça başlamadan önce 5 dakikalık bir ısınma süresi tanınır.
Maç genellikle 5 set üzerinden oynanır. Setler arasında 1'er dakika dinlenme arası, beşinci sete başlamadan önce 2 dakika dinlenme arası vardır.

SETLER:
Setler 11 puan üzerinden oynanır. 10-10 beraberlikte fark 2 sayı olana kadar set devam eder. Her hata sayıdır. Puanı kazanan servis atmaya da hak kazanır. Setler 3 (2 seti alan galip) ya da 5 (3 seti alan galip) set olarak oynanır. Set aralarında 1’er dakikalık dinlenme zamanı vardır.

SAYI ALINMASI:
Her hata sayıdır. Puanı kazanan servis atmaya da hak kazanır.

SERVİS ATIŞI:
İlk servis atma hakkı kura yolu ile saptanır.

Servis atışını kazanan oyuncu servis atma yerlerinden herhangi birini seçebilir (sağ servis kutusu veya sol servis kutusundan). Atışından sayı kazanırsa sonraki servisine diğer servis kutusundan atarak devam eder. Servis hakkını yeniden elde ettiğinde yine servis yerini seçebilir. Servis atan oyuncu en az bir ayağını servis kutusu içinde bulundurmalıdır.

SERVİS HATALARI:
Her oyuncunun tek servis hakkı vardır. Sadece servis atan oyuncunun topu ıskalaması yani raketin topa temas etmemesi halinde ikinci bir atış yapabilir. İki defa ıskalayan oyuncu servisi kaybeder. Hatalı olarak atılan servis, rakip tarafından karşılanırsa servis atışı geçerli sayılır ve puan devam eder.

Top en fazla 1 kez yerde sekebilir. Top yerde bir kez sekmeden de havada iken topa vurulabilir.

SERVİSİN YİTİRİLMESİ:
Servis atan oyuncu;
• Topu, servis çizgisinin altına, oyun alanının belirtilen çizgilerinin dışına, ön duvara çarptırmadan oyun alanının herhangi bir bölümüne atarsa,

• Topa bir kereden çok sayıda vurursa,

• Diğer oyuncu vurmadan topa herhangi bir biçimde dokunursa servisi kaybeder.

Oyun süresince;
• Oyunculardan birinin vurduğu top, ön duvara giderken, vuran oyuncu istemeden rakip oyuncuya çarparsa,

• Topa vurmaya hazırlanan oyuncunun pozisyonu rakip oyuncunun , topun kendisine çarpmasından kaçırmasını olanaksız kılıyorsa ya da vuruş yapacak olan oyuncu rakip oyuncuya vurmaktan sakınarak, vuruşunu yapmazsa,

Karşılayan oyuncu servis için hazır değilse;
• Top yerde bulunan herhangi bir nesneye çarpar ya da hasara uğrarsa, puanın tekrarlanması istenir. Servis yeniden atılır.

ENGELLEME:
Bir oyuncu (oyunun çok dar bir alanda oynanmasından dolayı) rakibine hareket serbestini ve topu tam olarak görebilme olanağı vermek için elinden gelen çabayı göstermelidir. Hakem bir oyuncunun rakip oyuncuyu engellemekten sakınmak için yeterli çabayı göstermediği kanısına varırsa rakip oyuncuya 1 sayı vererek, engelleme yapan oyuncu cezalandırılır.

Topu görmeyi engellemek, engelleme sayılmaz.

BAŞ HAKEM:
Hakem oyunun genel yönetmenidir. Turnuva boyunca istekleri ve kuralları karara bağlamakla yetkilidir.

SQUASH SAKATLANMALARINA KARŞI KORUYUCU ÖNLEMLER
Squash yaralanmalarındaki koruyucu önlemler deneylerle, özellikle de bilimsel araştırmalarla saptanmıştır.
Çeşitli yazarların öne sürdükleri gibi önlemler, oyuncuların fiziksel uygunluklarını ilgilendiren ve malzemelerini ilgilendirenler diye iki ana gruba ayrılır.

Eğer Squash oynayacak kişiler orta yaştaysalar ani ölüm riskini en aza indirmek için kardiovasküler problemler açısından gözden geçirilmelidirler. Bu inceleme fizik muayenenin yanı sıra, kişinin tıbbi hikayesindeki ilgili kısımlarda önemlidir; eforlu EKG de tavsiye edilir. Prörringer'e göre hipertansiyon, kalp kapağı defekti, kalp yetmezliği veya daha önce geçirilmiş kalp krizi olan kişiler Squash oynamamalıdırlar.

Ortopedik ve çarpmaya bağlı yaralanmalardan korunmak için şu önlemler tavsiye edilir:
Oyuncular, özellikle tehlikeli durumlar için, oyun kurallarını çok iyi bilmelidirler.

• Oyuncular doğru tekniğe sahipi olmalıdır. İyi vuruş tekniği, oyuncu ve rakibin karşılaştığı çarpmaya bağlı yaralanmaları önleyebilmektedir. Bu arada doğru hareket teknikleri ayak bileği, diz ve omuzları da korumaktadır. (Omuz yaralanmalarının çoğu, kort duvarına çarpmayla oluşmaktadır.)

• Oyuncular yorgunluğa bağlı yaralanmalardan korunacak şekilde kendi vücutlarını çalıştırmalıdırlar.
• Ayağa ve oyun zeminine iyi adapte olan uygun ayakkabılar giyilmelidir. Ayakkabılar ayağa yeterli destek, tabanı uygun yastıklama yapmalıdır. Taban gerekli dönüşleri engellemeyecek yapıda olmalıdır.

• Isınma ve soğuma hareketleri diğer bütün sporlardaki gibi Squash'ta da önemlidir. Isınma yalnız genel egzersizi değil, aynı zamanda bacak, sırt, omuz ve kol kaslarına yönelik germe egzersizlerini de kapsamalıdır. Her maç arasında bu egzersizler tekrarlanmaıdır.

• Gözde penetrasyon tehlikesini önlemek için gözlük ve sert lensler kullanılmamalıdır. Gözlük çerçeveleri kırılmaya dayanıklı materyalden yapılmalıdır. Yumuşak lens kullanılmalıdır.

Gözü korumak için Squash koruyucu gözlük kullanılması tavsiye edilmektedir.

Squash kortu ölçüleri için lütfen burayı tıklayınız.